Financieel perspectief naar raad: tekort loopt iets verder op

DRACHTEN – Het college heeft afgelopen vrijdag het financieel perspectief voor de periode 2017-2020 naar de gemeenteraad gestuurd. Rode draad: het structurele tekort loopt in deze periode iets verder op naar € 7,1 miljoen.

Bij de behandeling van het beleidsplan vorig jaar was het voorziene tekort € 6,9 miljoen. Dat het tekort hoger uitvalt, komt vooral door de effecten van rijksbeleid en het opnieuw verdelen van geld vanuit het Rijk. Smallingerland is daarbij steeds nadeelgemeente. Voor het grootste deel komen de tekorten (bijna € 5,7 miljoen) voor rekening van het sociaal domein (uitvoering Participatiewet, Wmo, Jeugdzorg).

Het college blijft zoeken naar evenwicht tussen weerstandscapaciteit, risico’s, de effecten van (nieuw) rijksbeleid, de lokale lastendruk en de inzet van middelen om de ambities van de gemeente te realiseren. Voor dat laatste is steeds minder financiële ruimte. Het college vindt dat dat niet mag betekenen dat er geen nieuwe ontwikkelingen meer geïnitieerd kunnen worden.

“In het beleidsplan 2016-2019 hebben we al aangegeven dat de structurele opgave in de eerste plaats door de transformatie in het sociaal domein moet worden ingelopen. Deze transformatie blijft een belangrijke pijler in het collegebeleid. Nu de transitie en decentralisaties in het overgangsjaar 2015 plaats hebben gevonden en de transformatie naar structurele verandering in dat sociaal domein in volle gang is, krijgen we langzaam meer zicht op de financiële consequenties daarvan en hoe we daarmee om willen gaan. Niettemin is nog steeds veel onzeker. Zoals gezegd: het tekort binnen het sociaal domein is bijna € 5,7 miljoen”, aldus het college.

Het college wil dit tekort met structureel € 4 miljoen terugdringen in de komende periode, zonder dat dit afbreuk doet aan de zorg die de inwoners nodig hebben. “We kunnen deze beweging maken door de komende jaren gebruik te maken van de inzet van eenmalige middelen. Het veranderbudget van € 7,5 miljoen (3 x € 2,5 miljoen per jaar) blijft hierbij volledig beschikbaar voor de uitvoering van de transformatieagenda”.

Flinke toename eenmalige middelen
De eenmalige middelen nemen flink toe, tot ruim € 24,6 miljoen. Dat komt met name omdat de financiële spelregels voor de gemeente veranderen door de vernieuwing van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies). Deze maatregel zorgt er onder andere voor dat de structurele lasten toenemen, maar dat in onze begroting eenmalige middelen vrijvallen. Het college onderzoekt nader hoe deze middelen het beste ingezet kunnen worden en komt daar in het najaar in het beleidsplan op terug.

Ook de positieve resultaten van de jaarstukken 2015 (de gemeente houdt over vorig jaar ruim € 2,1 miljoen over) en de bijstelling van de begroting over het lopende jaar (nog een overschot van ruim € 1,5 miljoen) dragen bij aan de toename van onze eenmalige financiële ruimte.

Terugvalpakket om de rest van het tekort terug te dringen

Naast de doelstelling om het tekort binnen het sociaal domein terug te brengen met € 4 miljoen structureel, ligt er nog een resterende structurele opgave oplopend naar € 3,1 miljoen euro in 2020. De keuzes in nieuw beleid zijn hierbij inbegrepen. Voor 2017 ligt er al direct een opgave van ruim € 1 miljoen. Er is ondertussen een proces gestart met de gemeenteraad om een terugvalpakket samen te stellen om de rest van het tekort terug te dringen. De ideevorming die de raad daarbij heeft samengesteld, bespreekt de raad volgende week dinsdag in de raadsvergadering.

De raad zal het college de opdracht geven om met deze input een terugvalpakket samen te stellen. De uitkomsten verwerkt het college in het komende beleidsplan. “Dat we het terugvalpakket ook daadwerkelijk moeten inzetten, is onvermijdelijk. Het uitgangspunt is dat de begroting voor 2017 structureel en reëel in evenwicht is. Bij de behandeling van het beleidsplan zal de raad moeten besluiten welke bezuinigingen op welke termijn hun beslag krijgen”.

Nieuw beleid

Er zijn twee nieuwe grote ontwikkelingen die het college in dit perspectief opneemt: een definitief besluit over de toekomst van zwembad De Welle wordt dit jaar genomen. Het college opteert voor nieuwbouw. Het college moet nog wel keuzes maken in de uiteindelijke variant en het ambitieniveau van het nieuwe zwembad. Het totale investeringsvolume is daarom nu nog niet duidelijk.

Het project maakt deel uit van de Samenwerkingsagenda die de gemeente heeft afgesproken met de provincie. In dit perspectief zijn indicatieve bedragen opgenomen voor de maximale structurele lasten vanaf 2020 voor de nieuwbouw zoals we die nu in beeld hebben. Eerder is de daadwerkelijke nieuwbouw nog niet aan de orde. Afwegingen volgen in het beleidsplan.

Sporthal de Drait in Drachten is na veertig jaar afgeschreven. Het college heeft onderzoek laten doen naar renovatie of nieuwbouw om de sporthal weer te laten voldoen aan de eisen van de tijd. Het college heeft gekozen voor nieuwbouw voor een complete sporthal in een volledige maatvoering zodat alle clubs weer gebruik kunnen maken van de hal. Deze nieuwbouw staat gepland in 2018/2019.